Het ‘productisen’ van consultancy: slim of dom?

We weten het allemaal: de consultancymarkt staat onder druk. Klanten willen snelle resultaten tegen lagere kosten – zeker nu bureaus massaal AI gebruiken. “Wat is onze AI-korting?” kreeg een opdrachtgever laatst te horen. En daar zat wat in ook.

Niet gek dat bureaus AI niet alleen omarmen, maar ook gebruiken om hun diensten mee te ‘productisen’. Standaard templates, benchmarks, trainingen, tools – zo kan een bureau sneller en slimmer werken. Dit is niet nieuw, maar dankzij AI zijn (tijds)investeringen hiervan lager dan ooit. Bedenk vandaag een quick scan en hij kan morgen live zijn.

Bovendien, zo is de gedachte, kunnen consultants beter sterk focussen op hun unieke expertise om de meeste toegevoegde waarde te bieden. Zo sterk dat het consultancywerk zelf een product wordt: vaste aanpak, vaste scope, vaste uitkomsten.

Voor veel consultants – zeker degenen met commerciële verantwoordelijkheid - klinkt dit heerlijk: niet eindeloos brainstormen over een maatwerk aanpak, een handgemaakte offerte uitbrengen en het dan niet worden - of wel (gefeliciteerd!). En als je dan begint, geen discussies meer over wat er wel of niet in scope zit, geen ‘we hebben een nieuwe CEO, die moet ook even meedenken’.

Nee: Dit gaan we doen en dit krijgt je.

Maar ik vraag me af: is dat nou slim of eigenlijk heel dom?

Want wie gaat dit werk uitvoeren?

Ik ken consultants als nieuwsgierige, creatieve, slimme mensen. Mensen die van niets iets kunnen maken. Mensen die graag op de toppen van hun kunnen presteren. Maar ook: mensen die na drie keer hetzelfde graag de hele boel omgooien. Vaak tot grote frustratie van hun leidinggevenden.

“Ik ken deze sector nou wel, kan mijn volgende opdracht ergens anders zijn?”

“Ik weet dat ik dit kan, maar nu wil ik iets nieuws leren.”

Gaan deze mensen blij worden van jouw standaardisatieslag?

Ik denk het niet. En ik denk dat de beste mensen snel genoeg vertrekken.

Bovendien: is het niet zo dat opdrachtgevers ook een persoon inhuren? Iemand met een andere manier van denken, met het vermogen om nieuwe oplossingen te zien, om verschillende (interne en externe) partijen te verbinden.

Natuurlijk, hier zit ook een methode achter: consultants zijn getraind in hun manier van denken, er zijn methodes voor het verbinden van partijen en het vinden van nieuwe oplossingen. Maar: het blijft mensenwerk!

Een van mijn oude werkgevers had hier mooi een motto voor: The Art of Mobilisation.

Het mobiliseren, zoals in het leger moeten er procedures, rollen, taken, middelen zijn etc. om organisaties goed mee te helpen. En met AI kan dat nog sneller en slimmer.

Maar ook:

De kunst om mensen te kunnen ráken - het creatieve, het anders denken.

Ik denk dat je beiden nodig zult hebben.

Standaardisatie en tijd besparen? Vooral doen!

Maar houd ruimte voor creativiteit. Denk aan 1 dag per week ‘ontwikkeltijd’. Is vrijdag voor veel bureaus de standaard bureaudag, consultancybureau &Samhoud stuurde haar mensen naar huis -overigens “dankzij AI”.  Ga vooral 1 dag per week iets heel anders doen, was de boodschap. Een van mijn opdrachtgevers roostert zelf ook ‘denkdagen’ in – om vrij te kunnen blijven denken over zijn opdrachten en de toekomst van het bureau.

Want wat precies de ontwikkelingen ook zullen zijn, de sector blijft niet stilzitten. Consultancy is geen fabriekswerk - en de beste consultants zitten daar ook helemaal niet op te wachten.