Communiceren over duurzaamheid? Dóen.

Twijfel je nog over je duurzaamheidscommunicatie? Je bent niet de enige: veel organisaties zijn terughoudend. Té terughoudend. Omdat de cijfers tegenvallen, uit angst voor greenwashing of om juist ‘te woke’ te lijken. Zonde!

Niet alleen omdat het vaak (en steeds vaker) gewoon moet, maar ook omdat het kansen biedt. Kansen om vertrouwen te geven aan je stakeholders, kansen om positieve energie te genereren binnen je organisatie, maar ook commerciële kansen. Hoog tijd om duurzaamheid op de agenda – of de content kalender - te zetten.

Wat bedoelen we met duurzaamheid?

Duurzaamheid, het is een heel breed begrip. In deze context gaat het vooral om de impact van de activiteiten van je organisatie op het milieu en de maatschappij. Voor een kennisintensieve organisatie kun je denken aan: de uitstoot van het reizen van medewerkers, het energieverbruik van kantoren, het eten dat in de kantine geserveerd wordt. Maar ook: een eerlijke(re) man-vrouw verdeling aan de top en goed personeelsbeleid.

Wat móet er?

Dat hangt af van hoe groot je organisatie is (gemeten in aantal medewerkers en jaaromzet) en van de geografie. Wist je er naast de bekende (strenge) EU wetgeving, ook steeds meer wet- en regelgeving wordt gemaakt in de VS? Ja, echt: in een aantal staten gaat het daar gewoon door.

In de EU

Je bent in de EU verplicht over duurzaamheid rapporteren volgens de EU Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) als je €450+ miljoen netto jaaromzet en 1.000+ medewerkers hebt. Rapportage moet gebeuren volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS), maar mogelijk verandert dit nog: het ligt nog bij de Europese Commissie.

Onderwerpen die hierin aan bod moeten komen, zijn bijvoorbeeld:

• Milieu: Je impact op het klimaat, water, biodiversiteit en je bjjdragen aan de circulaire economie. Denk aan het delen van je scope 1, 2 en 3 emissies, afvalbeheer, waterverbruik, recycling, impact op ecosystemen.

• Sociaal: Je impact op je medewerkers, maar ook de waardeketen waarbinnen je opereert (je leveranciers) en lokale gemeenschappen. Denk aan diversiteit, veiligheid, opleidingen, mensenrechten in de keten, lokale impact.

• Governance: Hoe waarborg je wettelijk en ethisch gedrag binnen je organisatie? Denk aan anti-corruptiebeleid, ethische code, compliance, belangenconflicten.

Een centraal begrip is: dubbele materialiteit. Wat zijn de gebieden waarop jouw organisatie de grootste impact heeft via je bedrijfsactiviteiten én hoe raken milieu, sociale en governance thema’s jouw bedrijf? Denk bij dat laatste bijvoorbeeld aan financiële risico’s van klimaatverandering voor je bedrijfsvoering. Zo’n materialiteitsanalyse moet je maken samen met je belangrijkste stakeholders.

Eerder lagen de criteria nog lager en vielen bedrijven eerder ‘in scope’, maar dit is afgezwakt. Hierdoor zijn er niet veel consultancybureaus die onder CSRD vallen: denk vooral aan de Big Four.

Daarbuiten

Hoewel in de VS verplichtingen rondom duurzaamheidsrapportage voor een deel zijn teruggedraaid, gaat een aantal staten wel door. Zo heeft California de Climate Corporate Data Accountability Act (SB 253) en de Climate-Related Financial Risk Act (SB 261). Deze wetten gelden voor bedrijven met $1+ miljard omzet die actief zijn in Californië (inclusief buitenlandse bedrijven). Het verplicht hen te rapporteren over Scope 1, 2, en 3 emissies en om klimaatgerelateerde financiële risico’s volgens het raamwerk van de onafhankelijke Taskforce on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD). Ook hier geldt dat er nog wijzigingen kunnen zijn, omdat er nog een aantal rechtszaken loopt.

In de staat New York zijn vergelijkbare wetten, waarbij het interessant is dat je ook ‘in scope’ kunt zijn als je >25.000 ft2 aan bedrijfsruimte bezit in de stad New York.

In het VK zijn er de UK Sustainability Disclosure Requirements (SDR) voor beursgenoteerde bedrijven en bedrijven met £500+ miljoen omzet en 500+ medewerkers. Zij moeten een duurzaamheidsstrategie en impactmetingen delen (naast CO2 ook over diversiteit bijvoorbeeld) en inzicht geven in klimaatgerelateerde risico’s in lijn met de TCFD. Daarnaast moeten bedrijven met £36+ miljoen omzet, £18 miljoen op de balans en 250+ medewerkers al een ‘Strategic Report’ delen waarin klimaatdoelstellingen en risico’s staan.  

Ook Australië, Canada, Noorwegen, Saudi Arabië, Singapore, Zwitserland hebben vergelijkbare eisen voor beursgenoteerde en/of grote ondernemingen – en ik vergeet er vast nog wat.

“Volg vooral het mooie werk van duurzaamheidsconsultancybureaus zoals Nexio Projects en Anthesis om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de verplichtingen en om meer te weten over de verschillende standaarden, methodes en tools. Of check overheidswebsites zoals RVO.nl of Ondernemersplein.nl.”

Vrijwillige rapportage

Ook al ben je zelf geen grote onderneming, je werkt misschien wel voor grote organisaties. Zij willen steeds vaker vanuit eigen verplichtingen inzicht hebben in jouw duurzaamheidsprestaties. Zeker als je klanten hebt in sectoren die onder strenger toezicht staan (denk: energie, chemie, financiële sector). Het is dan ook slim om wel te gaan rapporteren, ook al moet dat nu niet.

Vrijwillige standaarden zijn dan een goede optie. Deze lijken het meest relevant:

• EU standaarden. In de EU zijn er de vrijwillige VSME standaarden, maar let op op, deze kunnen nog wel veranderen. Ze liggen(Augustus 2026) nog bij de Europese Commissie.

• GRI standaarden. De standaarden van non-profit organisatie Global Reporting Initiative (GRI) richten zich op duurzaamheidsaspecten die in elke sector wel gelden en worden gezien als een wereldstandaard. Dit is misschien wel de beste optie als je informatie wilt delen met je stakeholders. Grote kans dat zij hier ook gebruik van maken en je allebei dezelfde ‘duurzaamheidstaal’ spreekt.   

• VN standaarden: De Verenigde Naties heeft een rapportagestandaard die als relatief ‘licht’ wordt gezien: Communication on Progress (CoP). Dit kan een mooi begin zijn. Het mooie is dat, door de antwoorden op de vragen ook in te dienen bij de organisatie (UN Global Compact), je meteen onderdeel bent van een wereldwijde benchmark.

Door het rapporteren over je duurzaamheid leer je al heel veel over wat duurzaamheid wel en niet is, hoe jouw organisatie presteert en hoe je je verhoudt tot duurzaamheidsvragen vanuit je stakeholders: klanten, maar ook medewerkers.

Inspirerend jaarverslag

Hoe breng je vervolgens je duurzaamheidsprestaties naar buiten? Een heel logische manier is om het onderdeel te laten zijn van je jaarlijkse rapportagecyclus, zeker als je verplicht bent te rapporteren. Een prachtkans om jouw stakeholders te bereiken én te inspireren.

Toen ik bij PA Consulting werkte, heb ik de kracht van een inspirerend jaarverslag echt leren kennen. Het kan hét verhaal van de organisatie worden met, naast de kerncijfers, ook de verhalen van opdrachtgevers en je werk aan duurzaamheid via concreet personeelsbeleid, maatschappelijke projecten en het verminderen van uitstoot en energieverbruik. Het werkte als een mooi visitekaartje voor bestaande opdrachtgevers en potentiële nieuwe.  

Veel organisaties brengen verslag uit omdat zij een B Corp zijn: een certificaat voor bedrijven die positieve impact maken via hun bedrijfsvoering. Het maken van ’Impact Rapport’ is verplicht onderdeel daarvan.

Been Management Consulting is een van de eerste consultancybureaus die B Corp werd. Daar het maken van zo’n Impact Rapport veel energie binnen de hele organisatie: “Wow, dit hebben we toch maar mooi gefikst dit jaar.”“Oh, ik wist niet dat dit project op deze manier bijdroeg aan onze missie.”

Niet alleen vierden we in het verslag de successen, zoals de impactvolle projecten, het duurzaamheidsbeleid en -prestaties: we deelden ook de geleerde lessen. Dit maakte het verslag ook leerzaam voor klanten.

En dat biedt kansen.

Commerciële kansen

Zo startte Been Management Consulting vanuit haar B Corp traject ook een nieuwe dienst: andere organisaties hierbij helpen. Duurzaamheid werd zo ook een business model.

Hetzelfde geldt voor Nexio Projects: duurzaamheid is de echt de core business van het bedrijf. Net als een club als Anthesis. Maar denk ook aan de grote bureaus zoals EY en PWC: ook binnen hun organisaties is duurzaamheid een bron van inkomsten.

Wist je dat de markt voor ESG consulting nog steeds groeit, ook in Nederland?

Het hele jaar door

Hoe ver je ook wilt gaan om commerciele kansen te benutten (het moet immers passen bij je positionering). Zorg er in elk geval voor dat je duurzaamheid als een campagne ziet. Jouw duurzaamheidsverslag is misschien de plek waar alles samenkomt, maar gedurende het jaar kun je al communiceren over wat daarin staat. Die klantverhalen maak je – als het goed is – het hele jaar door en plaats je daarna in het verslag (of andersom). Dat toffe maatschappelijke project licht je natuurlijk al eerder uit. Net als je onderzoeksresultaten over je loonkloof of je energiebesparingen.

Steeds makkelijker

En het mooie is: het wordt steeds makkelijker. Hoe beter je duurzaamheidsrapportage zelf is, hoe beter je jouw cijfers & feiten op orde hebt en hoe makkelijker het wordt om over duurzaamheid te communiceren. Je weet immers al welke doelen je hebt gesteld, waar je staat, en hoe je over bepaalde onderwerpen denkt.

Je hoeft dan niet voor Internationale Vrouwendag, Duurzame Dinsdag, of Paarse Vrijdag te bedenken wat jouw organisatie hierover kan zeggen - en (laten we eerlijk zijn) het dan vaak aan je voorbij laten gaan. Nee, je weet precies waar je staat en wat er relevant is voor je stakeholders – en wat ook niet.

Hoe concreter, hoe beter

Zo blijf je weg van duurzaamheid als containerbegrip, maar vermijd je ook greenwashing. Want ook in duurzaamheidscommunicatie geldt: hoe concreter, hoe beter.

Hoe communiceer jij over duurzaamheid?